busana jawa

Sandhangan Tradisional Temanggung



            Temanggung inggih menika salah satunggalipun kutha alit ingkang edi peni dumunung ing tlatah Jawa Tengah . Kutha menika dipun gapit  gunung Sindoro kaliyan gunung Sumbing , pramila hawanipun sejuk lan kathah tanduran ijo royo-royo . Ing jaman kawuri Temanggung dipunwastani kabupaten Menoreh ingingkang sampun madeg  wiwit jaman Kraton Mataraman , pramila mboten mokal menawi kathahk peninggalan para  awujud candhi , petilasan ,patedhan khas, adat pakulinan , sandhangan lsp.
Salah satunggalipun peninggalan menika arupi Sandhangan. Sandhangan tradisional inggih menika sandhangan ingingkang dipun agem dening masyarakat miturut cara turun temurun . Ananging ing jaman ingingkang serba  modern  kathah tiyang ingingkang kesupen utawi mboten mangertosi babagan  sandhangan tradisional daerahipun piyambak-piyambak . Salah stunggale ya sandhangan tradisional Temanggung , mboten kathah ingingkang mangertosi wujudtipun sandhangan tradisional Temanggung . Pramila Himpunan Perias Indonesia Mlati Temanggung (HARPI Temanggung) nguri-uri , nelisik lan netepaken sandhangan aran “PAES AGENG MLIWIS WANA “ minangka sandhangan tradisional khas Temanggung , disahaken ing taun 2012 . Sandhangan menika dipunpantha pantha dados 3 perangan / jenis  : Busana Kaneman , Busana Kawredan , lan Busana Penganten Paes Ageng Mliwis Wana .
            A.Busana kaneman inggih menika busana ingkang diagem dening bocah anem . Busana Kaneman kagem putra peranganipu saking nduwur mengisor :
Iket – iketan          :           Kain werna cemeng diiketaken wonten sirah lancip kiwa tengen , gadhai teges muntab muntabing emosi , lan kudu bisa mikir kritis .
Surjan                    :           Surjan polos werna ijo pupus , nggambarake sigrak seger .
Jarik                       :           Jarik werna cemeng polos , modhel wiru miring.
Selop                     :           Werni cemeng utawi coklat.
Sabuk Kopel         :           Werni cemeng diagem ing jabane surjan .
Menawi busana kaneman kagem Putri saking nduwur mengisor :
Sangggul  :           Sanggul tekuk , nandhaake wanita ingkang tasih rumaja / dereng karma.
Kebaya                 :           Kebaya kutubaru segitiga polos werni ijo pupus , nggambarake sinom ingkang seger , asri , sigrak.
Jarik                      :           Jarik werni cemeng polos , pleret / pinggiran jarik diketokake .
Selop                    :           Selop wrni cemeng / ijo .
Aksesoris  :           Sampur werni kuning diginakake kados sabuk , bros , suweng , kalung , lan sak panunggalane.

B.Busana Kawredan inggih menika busana ingkang diagem dening tiyang ingingkang sampun dewasa . Wiwit saking karma dumugi sepuh . 

Busana Kawredan Kakung saking nduwur dumugi ngisor :
Blangkon   :           Wujud ringkes saking iket ,werniipun cemeng lan mboten wonten mondholanipun . Gadhahi filosofi bilih tiyang Jawa menika alus lan pinter nyimpen perkawis.
Beskap                  :           Kancingipun lurus , werniipun ijo tua polos.
Jarik                       :           Jarik ipun ngangge motif batik temanggungan , lan ketingan pinggiran jarik.
Selop / Canela       :           Wernmiipun cemeng polos.
Keris                      :           Kerisipun kados modhel solo , ageng werniipun coklat.
Aksesoris   :           Bros ingingkang dipasang wonten sebelah tengen beskap.
Busana Kawraden kagem setri     :
Sanggul       :           Modhelipun konde nasional , nggambaraken bilih tiyang setri menika sampun karma.
Kebaya      :           Kebaya kutubaru motifipun kembang kembang werna ijo enom lan tua . Motif menika damel mbedaaken kalih busana kaneman putrid.
Jarik           :           Jarik ipun motif batik temanggunhan , lan ketingan pleret utawi pinggirian jarik.
Selop          :           Werniipun ijo utawi cemeng.
Aksesoris   :           Cundhuk (damel pembeda antaranipun rumaja kaliyan dewasa), Bros , kalung , anting , lsp.

C.Busana pengantin “Paes Ageng Mliwis Wana” ingkangge Kakung :
Blangkon   :           Werniipun cemeng wonten pleretipun prada lan bros ing tengah.
Beskap                  :           Beskapipun werni ijo enom lan wonten motif kembang ing sekitar kancing beskap.
Suwal                    :           Polos werni ijo enom .
Jarik                       :           Jarikipun motif temanggungan , dipun agem miring kados paes ageng kraton Yogyakarta.
Selop                     :           Werniipun ijo enom polos.
Keris                      :           Kerisipun kados model solo alit lan lancip.
Aksesoris   :           Kalung mlati , bros lsp.
Busana pengantin “Paes Ageng Mliwis Wana” ingkangge pinanganten putri :
Sanggul                 :           Modhelipun sanggul tekuk .
Kebaya                  :           Kebaya kartini / broklat werni ijo . kamisolipun wereni kuning.
Jarik                       :           Jarikipun motif temanggungan , dipunketingalaken pleret / pinggiran jarik .
Selop                     :           Werniipun ijo enomwonten hak ipun.
Aksesoris   :           Cundhuk mentul (5 ) , mlati rinonce , riasan paes , bros , kalung , ali ali , anting  lsp

Temanggung menika caket kaiyan Daerah Istimewa Yogyakarta , ananging nggih kathah corak Surakartanan . Ndadosaken budaya utawi corak sandhangan kathah dipengaruhi Yogyakarta lan Surakartanan . Istilahipun busana perpaduan , ananing tetep gadhah cirri khas , werni ijo nggambaraken yen kutha Temanggung menika kutha ingkang “Ijo royo royo” tegese kathah hasil bumi arupi wit witan saking Temanggung . Ingingkang Sampun kawentar inggih menika taneman mbako. Ing jaman sakmenika para seniman seniwati nyiptaaken motif Temanggungan kayata batik Mbako lan Jaran Kepang .  Mugi mugi napa ingingkang sampun disahke dening HARPI Temanggung lan inovasi inking sampun dilaksanaaken dening seniman seniwati Temanggung saget dados kawigatosan lan saget maedahi kagem  kita sedaya . Isina ! Ngaku wong Temanggung ananging ora ngerti budaya Temanggung .
Mlaku mlaku nang Ngadirejo
Ketemu bocah wadon dodol kaca
Ayo pada nguri  uri budaya
Kareben ora direbut manca

About ceritadarimanamana

2 komentar:

  1. Kak tolong disertakan gambar pakaian adatnya dong kak.. Please.. Untuk dibuat PPT

    BalasHapus
  2. Kak alangkah baiknya kalau dikasih gambar supaya kita bisa tau pakaian adat temanggung itu seperti apa..

    BalasHapus

Diberdayakan oleh Blogger.